De competentie leiderschap verder ontwikkelen?

Competentie Leiderschap

Betekenis, gedrag en ontwikkelmogelijkheden

Doe de check
Leidinggevende die een team toespreekt

Xzellent is een Nederlands bureau voor training, coaching en advies voor beter samenwerken, beoordeeld met een Springest-score van 9,1. Op deze pagina vind je wat leiderschap is, aan welk gedrag je het herkent, gespreksvragen en een gratis check.

Betekenis Gedrag Check Gespreksvragen Ontwikkelen Trainingen

Wat is leiderschap?

Leiderschap betekent dat je richting geeft en anderen meeneemt: je laat zien waar het naartoe moet, geeft zelf het goede voorbeeld en neemt het voortouw, met of zonder formele rol.

Je komt leiderschap tegen in functieprofielen van leidinggevenden, maar ook bij projectleiders, senior medewerkers en specialisten die een team of vakgebied vooruithelpen. De kern is gedrag dat anderen richting en vertrouwen geeft.

Leiderschap is niet hetzelfde als vooraan staan of het hoogste woord hebben. Je laat ook leiderschap zien door goed te luisteren, anderen ruimte te geven en zelf te doen wat je van anderen vraagt.

Voorbeeld uit de praktijk

Een senior consultant bij een adviesbureau merkt dat het projectteam na een tegenvallende klantpresentatie stilvalt. Zonder de rol van projectleider te hebben, roept de consultant het team bij elkaar en vat samen wat de klant echt wil. De consultant stelt een nieuwe aanpak in drie stappen voor en vraagt iedereen om aan te vullen. Binnen een uur ligt er een plan dat het team samen uitvoert.

Zo herken je leiderschap in gedrag

Deze zes gedragingen maken leiderschap concreet. Je kunt ze gebruiken in een functieprofiel, een beoordelings- of ontwikkelgesprek, of om jezelf te spiegelen.

1Je schetst helder waar je naartoe wilt en waarom dat belangrijk is.
2Je neemt het voortouw als een groep vastloopt of richting mist.
3Je doet zelf wat je van anderen vraagt.
4Je betrekt anderen bij het bepalen van de koers en vraagt om hun inbreng.
5Je neemt een standpunt in, ook als dat weerstand oproept.
6Je geeft anderen ruimte en vertrouwen om zelf te handelen.

Hoe sterk is jouw leiderschap?

Scoor jezelf op de zes gedragingen hierboven en zie direct waar je staat. Het kost een minuut en we slaan niets op.

Denk aan situaties uit de afgelopen maanden, niet aan hoe je het graag zou doen. Nog eerlijker: vraag een collega om jou ook te scoren.

Meer competenties tegelijk checken? In de competentiescan kies je tot zes competenties, bijvoorbeeld uit een functieprofiel, en zie je in één overzicht waar je sterk bent en waar je kunt groeien.

Gespreksvragen over leiderschap

Bruikbaar in een sollicitatie-, beoordelings- of ontwikkelgesprek. Vraag door op de situatie, wat iemand zelf deed en wat het opleverde (de STAR-methode).

  1. Vertel over een keer dat je het voortouw nam terwijl dat niet van je werd verwacht. Wat deed je precies?
  2. Beschrijf een situatie waarin je anderen meekreeg in een richting waar ze eerst aan twijfelden. Hoe pakte je dat aan?
  3. Geef een voorbeeld van een moment waarop je bewust een stap terug deed om een ander ruimte te geven. Waarom deed je dat?

Zo ontwikkel je leiderschap

  • Formuleer voor je team of project in drie zinnen waar je over een jaar wilt staan. Bespreek het met twee collega's en scherp het aan.
  • Kies een thema waar je team mee worstelt en doe in het volgende overleg een eerste concreet voorstel, voordat iemand anders dat doet.
  • Vraag drie collega's: wanneer gaf ik de afgelopen maand richting, en wanneer had je dat van me gemist?

Verwante competenties

Visie Leidinggeven Besluitvaardigheid Daadkracht Draagvlak creëren

Trainingen waarin je werkt aan leiderschap

Open trainingen volg je met maximaal tien deelnemers uit verschillende organisaties. Een incompany training stemmen we af op jouw team. Liever één op één? Kies voor coaching.

In 60 dagen naar sterk leiderschapOpen training · 60 dagenBekijk →Sterk leiderschapOpen training · 1 dagBekijk →Ontdek, leer en verbeter als MTIncompany training · Op maatBekijk →

Aan de slag met leiderschap?

Vertel ons wat je wilt ontwikkelen, voor jezelf of je team. We denken graag met je mee.

Bespreek je vraag

Veelgestelde vragen over leiderschap

Wat is leiderschap?

Leiderschap betekent dat je richting geeft en anderen meeneemt: je laat zien waar het naartoe moet, geeft zelf het goede voorbeeld en neemt het voortouw, met of zonder formele rol.

Wat is het verschil tussen leiderschap en leidinggeven?

Leidinggeven hoort bij een formele rol: je stuurt mensen en resultaat, maakt afspraken en volgt ze op. Leiderschap is het gedrag waarmee je richting geeft en anderen meeneemt, en dat kan iedereen laten zien, ook zonder hiërarchische positie. Een goede leidinggevende toont leiderschap, maar je hebt geen leidinggevende functie nodig om leiderschap te tonen.

Kun je leiderschap leren?

Ja. Leiderschap is gedrag, en gedrag kun je oefenen. Formuleer voor je team of project in drie zinnen waar je over een jaar wilt staan. Bespreek het met twee collega's en scherp het aan. In de trainingen In 60 dagen naar sterk leiderschap en Sterk leiderschap van Xzellent werk je hier gericht aan.

Onderbouwing. Definitie en gedragsindicatoren zijn door Xzellent opgesteld op basis van erkende competentiemodellen en onderzoek, waaronder: Kouzes en Posner (2017), The Leadership Challenge; Yukl (2013), Leadership in Organizations; Bartram (2005), The Great Eight competencies; Competentiegids Rijk (2022). Alle competenties →

{module:"Data",list_id:"168",related:"1",column_1180:"",type:"block"}